Chiller, Türkçe adıyla su soğutma grubu, büyük ölçekli binaların soğutma ihtiyacını karşılayan merkezi bir iklimlendirme cihazıdır. Temel görevi suyu belirli bir sıcaklığa (genellikle 7°C civarına) kadar soğutmak ve bu soğuk suyu bina içindeki fan coil, klima santrali gibi terminal ünitelere göndermektir. Hastaneler, alışveriş merkezleri, fabrikalar ve iş merkezleri gibi yüksek soğutma yükü olan yapılarda chiller vazgeçilmezdir.
Chillerin Soğutma Çevrimi
Chiller, dört temel bileşenden oluşan bir soğutma çevrimi kullanır: kompresör, kondenser, genleşme vanası ve evaporatör. Çevrim şöyle işler: Kompresör, soğutucu akışkanı sıkıştırarak basınç ve sıcaklığını yükseltir. Yüksek sıcaklıktaki gaz kondensere gelir ve burada ısısını dışarı atarak yoğuşur, sıvı hâline geçer. Genleşme vanasından geçen sıvı akışkanın basıncı aniden düşer ve soğur. Son olarak evaporatörde, bu soğuk akışkan bina suyundan ısı çekerek suyu soğutur ve kendisi buharlaşır. Buharlaşan akışkan tekrar kompresöre döner ve çevrim başa sarar.
Hava Soğutmalı ve Su Soğutmalı Chiller Farkı
Chiller sistemleri kondenserdeki ısıyı nasıl attıklarına göre ikiye ayrılır. Hava soğutmalı chiller, kondenser ısısını fanlar aracılığıyla doğrudan dış havaya verir; genellikle çatıya yerleştirilir ve su kulesine ihtiyaç duymaz. Kurulumu daha basit ve bakımı daha kolaydır. Su soğutmalı chiller ise ısıyı bir soğutma kulesi üzerinden suya aktarır; verimi daha yüksektir ancak soğutma kulesi, sirkülasyon pompaları ve su şartlandırma gerektirdiği için sistem daha karmaşıktır. Yüksek kapasiteli tesislerde genellikle su soğutmalı tip tercih edilir.
Chiller Kompresör Tipleri
Chillerlerde kapasiteye göre farklı kompresör tipleri kullanılır: küçük kapasitelerde scroll kompresör, orta ve büyük kapasitelerde vidalı kompresör, çok büyük tesislerde ise santrifüj kompresör yer alır. Kompresör, chillerin en kritik ve en pahalı parçasıdır; bu nedenle yağ seviyesi, titreşim ve basınç değerlerinin düzenli izlenmesi arıza riskini büyük ölçüde azaltır.
Chiller Bakımının Önemi
Bir chiller, doğru bakımla 15-20 yıl sorunsuz çalışabilir. Bakımsız bir chiller ise hem daha çok enerji harcar hem de beklenmedik anlarda devre dışı kalarak binanın soğutmasız kalmasına yol açar. Kondenser bataryalarının temizliği, soğutucu gaz basıncının kontrolü, yağ analizi ve elektriksel bağlantıların gözden geçirilmesi düzenli olarak yapılmalıdır. Özellikle yaz sezonu öncesi yapılan kapsamlı bir bakım, sezon boyunca kesintisiz soğutma sağlar.
İletim Teknik, Trane, Carrier, York, Daikin ve McQuay başta olmak üzere tüm marka chiller sistemlerinde arıza onarımı, periyodik bakım ve yedek parça tedariki hizmeti sunar.
